Het beoordelingstraject van BSIK Programma en Projectvoorstellen

Tweede lichting projecten
De projectleiders van brug- en integratieprojecten hebben in beginsel tot 30 augustus de tijd hebben om hun projecten te herdefiniëren. In oktober 2004 worden de wetenschappelijke en maatschappelijke review uitgevoerd. Tot eind november is er gelegenheid voor de projectleiders voor het geven van repliek op de review rapporten. In december komen de wetenschappelijke en maatschappelijke beoordelingscommissies bijeen om de tweede lichting projectvoorstellen te bespreken. De programmaraad bespreekt deze adviezen in haar vergadering in januari 2005. De adviezen van de beoordelingscommissies worden samen met de bevindingen van de programmaraad samengevoegd tot één programmeringsadvies, gericht aan het Bestuur van de Stichting. Tijdens de 4e/5e Bestuursvergadering wordt een besluit genomen over de uitvoering van deze projecten in BSIK-KvR verband.

Derde lichting: communicatie projecten
Het ministerie VROM heeft het Bestuur van de Stichting voor Klimaat en Ruimte verzocht om de communicatie activiteiten van het BSIK programma te combineren met die van het NRP-CC programma. Dit proces vergt tijd. Besprekingen tussen het BSIK-KvR programma en het NRP-CC programma over de effectuering van de combinatie van de programma’s zijn gaande. Derhalve zijn de beoogde projectleiders nog niet benaderd voor het herschrijven van projectvoorstellen. Omdat de invulling van deze combinatie van twee programma’s grote implicaties heeft voor aan communicatie gerelateerde BSIK projecten, is er bij de herprogrammering voor gekozen om alle communicatieprojecten onder te brengen in één integraal communicatieplan. Het communicatieplan zal bestaan uit een complementaire set van projecten (zie paragraaf 5.6). Er is een werkgroep ingesteld die verantwoordelijk is voor de definitie het communicatieplan. Naar verwachting zal in september 2004 een eerste concept van dit plan zijn opgesteld.

• Een onafhankelijke toets op wetenschappelijke kwaliteit en samenhang van het programma door NWO
• Een maatschappelijke review

Maatschappelijke review
Om de maatschappelijke en economische relevantie en draagvlak van de projecten binnen het Klimaat voor Ruimte (BSIK-KvR) programma te beoordelen wordt een onafhankelijke maatschappelijke beoordeling uitgevoerd. Per projectvoorstel zijn twee onafhankelijke anonieme referenten benaderd die de projectvoorstellen reviewen en beoordelen op een aantal criteria. De reviewprocedure vindt schriftelijk plaats en de review rapporten dienen uiterlijk 31 januari 2005 bij het Programmabureau binnen te zijn.

De indieners van de projectvoorstellen krijgen de gelegenheid tot repliek op de reviewrapporten. De resultaten van de reviews plus de eventuele repliek worden voorgelegd aan een maatschappelijke beoordelingscommissie, die bijeenkomt in de tweede helft van maart 2005. De commissie heeft de taak per project een advies te geven aan het bestuur van de Stichting Klimaat voor Ruimte, daarbij betrekkend de inpasbaarheid binnen het gehele programma. De commissie bestaat uit maximaal 6 vertegenwoordigers uit sectoren die gebruik zullen maken van de resultaten van het BSIK-KvR programma. Naast de onafhankelijke maatschappelijke review vindt tevens een onafhankelijke wetenschappelijke review plaats, welke door NWO wordt uitgevoerd.

Criterium 1: Potentiële invloed op beleid
In de beleidsnota’s van VROM, LNV, V&W, EZ en OC&W (zoals NMP5, WB21, nota ruimte, etc.) worden op verschillende plaatsen doelstellingen geformuleerd die gerelateerd zijn aan het onderwerp klimaat(verandering), ruimtelijke ordening en de versterking van de kennisinfrastructuur. Het BSIK-KvR programma, en de onderliggende projecten, hebben mede als doel om het nationale beleid te ondersteunen bij het bereiken van deze doelstellingen. BSIK-KvR wil hieraan bijdragen door onder andere de ontwikkeling van nieuwe adaptatie en mitigatie maatregelen/strategieën en de versterking van de kennisinfrastructuur. Gezien het mondiale karakter van het klimaatvraagstuk is het belangrijk dat het programma goed aansluit bij de internationale klimaatbeleidsdoelstellingen. Bij dit criterium wordt van de referenten gevraagd in hoeverre, naar hun mening/inschatting, de individuele projecten hieraan bijdragen.

Criterium 2: Publiek-Private samenwerking, inclusief maatschappelijk organisaties
Een belangrijk doel van BSIK-KvR is om de samenwerking tussen bedrijfsleven, overheid, maatschappelijke organisaties en wetenschappelijke instituten structureel te verbeteren. Dit alles om het innovatievermogen van de Nederlandse kenniseconomie een impuls te geven. Bij dit criterium wordt aan de referenten gevraagd in hoeverre, naar hun mening/inschatting, de individuele projecten hieraan bijdragen. Tevens is de duurzaamheid van de samenwerking een belangrijk criterium. Daarom wordt de referenten tevens gevraagd een inschatting te geven van de mogelijkheid en waarschijnlijkheid dat, na beëindiging van het project, de samenwerking kan en zal worden voortgezet.

Criterium 3: Versterking kennisinfrastructuur
Hoofddoel van dit kennisproject is om zowel de Nederlandse overheid als het bedrijfsleven uit te rusten met een operationele kennisinfrastructuur (de samenwerking tussen kennisinstellingen onderling en met andere partners, of het voorstel onderzoeksinstellingen helpt hun kennis te versterken en (in)direct een impuls geeft aan de benutting van de gegenereerde kennis) die toegesneden is op de relatie tussen (antropogene en natuurlijke) klimaatverandering, klimaatvariabiliteit en ruimtegebruik. Doel van het consortium is om klimaat medeordenend te laten worden voor de toekomstige (her)inrichting van Nederland en Europa. Hiertoe is het belangrijk dat ontwikkelde kennis wordt verspreid en wordt samengewerkt binnen netwerken van zowel aanbieders als gebruikers van de ontwikkelde en te ontwikkelen kennis. Door gecoördineerd, innovatief en hoogwaardig onderzoek op het raakvlak van klimaat en ruimte wil het consortium de vooraanstaande internationale positie van Nederland op het gebied van klimaatonderzoek en ruimtelijke ordening behouden en versterken. Bij deze criteria wordt de referenten gevraagd naar hun mening aangaande in hoeverre het individuele project hieraan bijdraagt.

Criterium 4: Potentiële maatschappelijke impact
Het achterliggende maatschappelijke doel van het programma is de bevordering van klimaatverantwoord ruimtegebruik, ofwel het op een vernieuwende wijze invulling geven aan de maatschappelijke en ecologische vragen naar ruimte door multifunctioneel en flexibel gebruik van de natte en droge, boven- en ondergrondse ruimte in Nederland. Zo wil het programma eraan bijdragen dat Nederland een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor het bedrijfsleven, personen en natuur behoud en versterkt. Bij dit criterium wordt dus van u gevraagd in hoeverre dit individuele project bijdraagt hieraan.

1. De ambitie om te komen tot een samenhangend programma is het leidende principe.
   Bij budgetkortingen wordt geen 'kaasschaaf' gehanteerd maar met gerichte adviezen gewerkt.
2. Ten behoeve van de samenhang vindt herprogrammering zowel in tijd  als in ruimte plaats (beste locaties voor het project in het thematische kader van het programma, schaalgrootte).
3. In de fasering van het kennisprojectplan wordt gestreefd naar optimale input-output relaties tussen projecten.
4. Binnen het kennisprojectplan zal een aantal projecten worden aangewezen die speciaal zullen worden afgestemd op de andere kennisprojectplannen binnen het BSIK thema Hoogwaardig Ruimtegebruik Voor deze zogenoemde brugprojecten geldt een aparte herprogrammeringstrategie, die wordt afgestemd met de andere betrokken BSIK programma’s.
5. Het percentage vrije ruimte bedraagt 10% van het totale budget.

De adviezen in de ToRs worden geformuleerd met de volgende oogmerken: 
- Optimalisatie van de synergie binnen het programma
- Versterking van de Nederlandse kennisinfrastructuur in internationaal verband
- Bevordering van een zo breed mogelijke disseminatie in de maatschappij
- Sluitende contrafinanciering wordt gegarandeerd
- Extra waarden van kennisnetwerken boven de kerntaken van de instituten.

In februari en maart 2004 zijn alle thema’s van het programma door de programmaraad in samenhang beoordeeld op de mogelijkheden voor herprogrammering aan de hand van bovenstaande criteria. Aan de hand van de resulterende voorstellen is tevens een schatting gemaakt van de financiële consequenties voor het programma. Deze schatting is opgenomen in paragraaf 4.1 en nader uitgewerkt in hoofdstuk 8.

De mogelijkheden voor herprogrammering zijn in eerste instantie per thema geïdentificeerd door de verantwoordelijke themacoördinator, in overleg met de wetenschappelijk directeur van het van het programma. De overige leden van de programmaraad zijn via notulen van de resultaten van deze thematische gesprekken op de hoogte gesteld. Tijdens de 2e vergadering van de voltallige programmaraad op 30 maart 2004 zijn de herprogrammeringsadviezen toegelicht en verder verfijnd. Voorts hebben de leden van de programmaraad overeenstemming bereikt over het voorstel voor de herprogrammering en zijn overeengekomen dat: de themacoördinatoren in samenwerking met de wetenschappelijk directeur en gefaciliteerd door het programmabureau de herprogrammering van hun thema op thema- en projectniveau ter hand nemen, volgens de in de programmaraad overeengekomen criteria.De themacoördinatoren zullen de projectleiders betrekken bij de uitwerking van de herprogrammeringsvoorstellen op projectniveau, aangestuurd door de wetenschappelijk directeur en ondersteund door het programmabureau.

Tijdens de 2e vergadering van het Stichtingsbestuur op 15 april 2004 zijn de herprogrammeringsvoorstellen op thema- en projectniveau door het Bestuur bekrachtigd. Tevens werd besloten een onderscheid te maken tussen onderzoeksprojecten, communicatieprojecten, integratieprojecten en brugprojecten. Betreffende deze laatste twee categorieën werd besloten aparte, parallelle herprogrammeringstrajecten in te zetten om deze projecten optimaal te kunnen laten aansluiten bij de diverse onderzoeksprojecten uit KvR en andere programma’s onder het BSIK thema Hoogwaardig Ruimtegebruik.

 

Het kennisprojectplan is op 17 februari 2003 ingediend bij de interdepartementale werkgroep voor ICES/KIS3. Dit kennisprojectplan is beoordeeld door de KNAW, de planbureaus (CPB, MNP, RPB en SCP), Senter en de Commissie van Wijzen. Naar aanleiding van de adviezen van de Commissie van Wijzen heeft het kabinet op 28 november 2003 besloten het BSIK Programma Klimaat voor Ruimte (BSIK-KvR) 40 miljoen subsidie toe te kennen op voorwaarde dat de adviezen van de Commissie van Wijzen voor aanpassing zouden worden verwerkt in een herzien kennisprojectplan. Het consortium zal, conform de BSIK regeling, garant staan voor de contrafinanciering van minimaal 50%. Daarmee komt het herziene BSIK-KvR programma op een totale budgetgrootte van circa 80 miljoen euro voor de periode van 6 jaar (looptijd 2004-2009). Het ministerie van VROM, dat is aangewezen als penvoerend ministerie van dit kennisprojectplan heeft op 1 maart 2004, een beschikking afgegeven (Appendix 1), waarin de voorwaarden voor subsidieverlening zijn vastgelegd. In deze beschikking heeft het ministerie de adviezen van de Commissie van Wijzen overgenomen en tevens aanvullende eisen geformuleerd met betrekking tot de afstemming met het NRPCC programma1. Deze adviezen luidden als volgt: