Over het onderzoek

Klimaatverandering is in toenemende mate bepalend voor de ruimtelijke ordening in Nederland. Rond klimaatverandering en aanpassing daaraan, bestaan veel onzekerheden en vragen. Daarom is het onderzoeksprogramma Klimaat voor Ruimte (KvR) in 2004 van start gegaan.

Binnen het programma wordt onderzoek uitgevoerd naar de kansen van klimaatverandering voor de Nederlandse samenleving door aanpassingen in het ruimtegebruik. Hiertoe worden onder andere nieuwe regionale klimaatscenario's ontwikkeld, vindt onderzoek plaats naar landgebonden emissies en de monitoring hiervan (mitigatie), wordt een breed scala adaptatieprojecten naar aanpassing aan klimaatverandering in verschillende sectoren uitgevoerd, wordt de kennis geïntegreerd over het gehele programma, worden lesprogramma's ontwikkeld en vindt brede communicatie naar en met alle doelgroepen plaats.

Het onderzoek wordt inmiddels uitgevoerd door een breed publiek-privaat kennisnetwerk van bijna 500 experts bij 80 onderzoeks- en kennisorganisaties, overheden, het bedrijfsleven en NGO's. Sinds 2006 wordt actief samengewerkt met het Adaptatieprogramma Ruimte en Klimaat van de Nationale overheid, provincies, gemeenten en waterschappen om de kennisontwikkeling af te stemmen met en de opgedane kennis door te laten stomen in beleid op alle bestuursniveau's.

Het programma heeft als doel om zowel de Nederlandse overheid, het bedrijfsleven als de wetenschap uit te rusten met een hoogwaardige en bruikbare kennisinfrastructuur. Het geboden kennisinstrumen-tarium is toegesneden op de relatie tussen klimaat en ruimtegebruik. Om dit te kunnen doen voorziet het programma in: 

• Het opzetten van een coördinerend Netwerk Klimaat & Ruimte. Daaraan wordt een 'klimaat loket' gekoppeld; een kennisloket van en voor overheid, kennisinstellingen en de private sector; dat gericht is op het stimuleren van participatieve kennisontwikkeling door dialoog
• Een samenhangend pakket van projecten dat is gericht op intersectorale kennisvragen, gericht op sectoren zoals bijvoorbeeld landbouw, natuurbeheer, woningbouw en transport. Binnen deze projecten vindt innovatief en hoogwaardig onderzoek plaats. Ze dragen bij aan de verbetering en uitbouw van de kennisinfrastructuur van het 'Netwerk Klimaat & Ruimte'

• Klimaatscenario’s: hierin wordt een centrale kennisbasis opgebouwd van met name regionale klimaatgegevens en scenario’s. De opbouw wordt afgestemd op de behoefte van de gebruikers.
• Mitigatie: het verminderen van de snelheid en omvang van klimaatverandering. Hiertoe moet onderzoek worden gedaan naar duurzame energiedragers en naar maatregelen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen.
• Adaptatie: beperken van de nadelige gevolgen van klimaatverandering en zoeken naar de opties voor het opvangen van effecten van klimaatverandering, met name in de ruimtelijke inrichting.
• Integratie en communicatie: de in het programma opgedane kennis moet worden geïntegreerd en met specifieke projecten en participatieve processen worden gecommuniceerd.

Per hoofdthema is een aantal kennisvragen geformuleerd, waarop projecten zijn geformuleerd. Onder elk thema vallen dus meerdere (goedgekeurde) projecten en is er ruimte voor nieuwe projecten. Daarbij geldt dat deze moeten aansluiten op de hoofdthema’s en de concrete vragen uit het netwerk van de projectpartners. De projecten leveren essentiële kennis aan de kennisinfrastructuur die het op te richten 'Netwerk Klimaat & Ruimte' aanbiedt. Trefwoorden zijn integratie, klimaatsysteemkennis, global change onderzoek, bereidheid tot dia­loog, omgaan met (on)zekerheden, denken in lange termijn scenario's, transities en trendbreuken.