Resultaten Adaptatie projecten tot nu toe

Voorspellingen van veranderingen in zeldzame soorten - A01
Het doel van A01 was om voorspellingen te doen over effecten van klimaatverandering op de ruimtelijke verdeling van vegetatie van ecosystemen in NL. Er is een nieuw type vegetatiemodel, de PROBE benadering, ontwikkeld. De PROBE benadering is toegepast in combinatie met het NHI en gedraaid voor twee klimaatscenario's.
Hieruit kwamen kaarten met een potentieel aantal Rode lijst-soorten. Locaties met grote daling zijn kwetsbaar. Lees meer.
contact | publicaties | factsheet 

---

Adaptatie van de Ecologische Hoofd Structuur – A02
Dit project heeft onderzoek gedaan naar de impact van klimaatveran-dering op biodiversiteit, richtend op versnippering. Dat vertraagt of blokkeert het kolonisatieproces, wat nodig is voor het volgen van door klimaatverandering verschuivende klimaatzones. Verder blijkt dat soorteigenschappen een goede indicator zijn om de gevoeligheid van soorten voor klimaatverandering  te voorspellen. Er zijn ook diverse adaptatiestrategieën ontwikkeld. Lees meer en download de synthese.
contact | publicaties | factsheet | Klimaat Response Databank

 

Klimaat gerelateerde verandering van NCP-ecosysteem en
consequenties voor toekomstige ruimtelijke planning - A06
Er is binnen A06 een uitgebreide meetinspanning gedaan op de Noordzee. Analyse van de meetresultaten laat zien wat de gevolgen zijn van klimaatverandering voor visserij en beschermde gebieden. De gevolgen van de directe klimaatveranderingen (wind, temp. en CO2 concentratie) zijn verandering in de samenstelling van zeewater en een verlaging in productiviteit van organismen op de zeebodem. Dit heeft gevolgen voor de productiviteit van o.a. commerciële vissoorten.

Definitiefase Aandacht voor Veiligheid - A13
Dit project heeft een Discussie Ondersteunend Systeem (DOS) ontwikkeld waarmee bestendigheid van het veiligheidsbeleid voor de komende 15-20 jaar geanalyseerd kan worden tegen veranderingen op de lange termijn (50-100 jaar), zoals klimaat, bodemdaling, ruimte-gebruik en bestuurlijke veranderingen. De methoden zijn inzichtelijk gemaakt door ze te gebruiken in een prototype DOS (oplevering i.s.m. het expertise netwerk Waterveiligheid). Verder heeft A13 ook bijgedragen aan het rapport van de Commissie Veerman.

Hotspot Zuidplaspolder - A14
Effecten van klimaatverandering zullen zich in deze hotspot onder
andere manifesteren in perioden van langdurige droogte met als gevolg een kwalitatief watertekort (verzilting). Met behulp van de KNMI'06 scenario's is geprobeerd deze effecten in kaart te brengen. Voor de huidige ontwikkelingen is het advies: Maak gebruik van het reliëf in de polder en probeer zetting te voorkomen. Bekijk de publicaties of lees verder. 
contact | publicaties | factsheet

Hotspot Tilburg - A16
Tilburg doet al veel aan CO2 reductie, maar het besef dringt door dat
ook maatregelen nodig zijn om geen last te krijgen van de effecten klimaatverandering. Want ook de regio Tilburg, 14 meter boven NAP, krijgt te maken met klimaatverandering. Er is onderzocht hoe Tilburg klimaatneutraal gemaakt kan worden, welke gevolgen klimaatveran-dering heeft in 2050 en welke organisatievorm het beste past bij het klimaatpogramma. Lees een persbericht.
contact | publicaties | factsheet

Dialoogproject klimaat in de stad - A17
A17 zorgt voor dialoog over gevolgen van klimaatverandering in de stad door relevante partijen bij elkaar te brengen in expert meetings. In enkele gemeenten is vervolgens gestart met adaptatieprojecten. Enkele daarvan worden in de tweede fase van het project verder uitgewerkt.
In de laatste fase (2010) wordt de opgedane kennis beschreven in vier wetenschappelijke artikelen. Daarnaast wordt een inspiratieboek over klimaatadaptatie in de stad ontwikkeld. Lees verder en Symposium.
contact | publicaties | factsheet

Hotspot Rijnenburg - A22
De Hotspot Rijnenburg heeft kennis op het gebied van klimaatadaptatie en –mitigatie gebundeld voor het ontwikkelen van de woonwijk Rijnenburg. De visie die ontstaan is tijdens de charrette is ruimtelijk doorvertaald en ondertekend door het bestuur van Rijnenburg. Vervolgens zijn de bouwstenen die in de charrette bedacht zijn verder uitgewerkt en zijn de succes- en faalfactoren van de kennisdoorwerking bepaald.
contact | publicaties | projectbeschrijving 

Stand van zaken 2009

In de context van ACER (project A7) en het CS thema wordt gewerkt aan klimaatscenario's voor het stroomgebied van de Rijn. ACER is een projectoverstijgend project met veel partners, waarin het hele stroomgebied van de Rijn onder de loep wordt genomen: hoe kunnen we ons aanpassen aan klimaatverandering? De nadruk ligt op hoogwater en overstromingsrisico‟s. ACER maakt het mogelijk om maatregelen van bijvoorbeeld gemeenten in het stroomgebied door te rekenen en te bepalen of deze zinvol zijn. Resultaten uit het project zijn gebruikt in de discussie over het Rijn Actie Plan en door de Delta Commissie. Olaf Jonkeren, promovendus in project A08 (Gevolgen van klimaatverandering voor de transportsector) heeft in 2009 succesvol zijn proefschrift verdedigd. Olaf heeft de waterstanden gekoppeld aan transportprijzen. In het W+ scenario levert dit grote problemen op voor het goederenvervoer over water; lage waterstanden maken dit vervoer onmogelijk.

De vraag die in project A9 centraal staat is: hoe kan schade door klimaatverandering op lange termijn verzekerd worden? Er zijn veel onzekerheden en er wordt door verzekeraars voornamelijk naar mogelijke gevolgen gekeken. In 2009 is gerekend aan schadeprojecties en onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van private adaptatie maatregelen (huishoudens). Schade en overschrijdingskansen van overstromingen zijn gevat in probability curves. Daarnaast zijn ook andere schadeprojecties gemaakt, bijvoorbeeld voor de landbouw, gebouwen en gewassen. Schatting; tot 2050 neemt kans op hagelschade met 25-50% toe. Op het gebied van preventiemaatregelen is berekend dat een half miljard tot 2.8 miljard bespaard kan worden door op huishoudenniveau een aantal maatregelen te treffen, zoals het aanschaffen van zandzakken. A17 (Dialoogproject Klimaat in de stad) heeft in 2009 de eerste fase van het project afgerond. De tweede fase van het project, de vervolg (ontwerp) fase in een viertal steden uit de eerste fase, is van start gegaan en wordt in oktober afgerond met een symposium waar de projectresultaten worden gepresenteerd. A17 zal in april 2010 afronden met het opleveren van een viertal wetenschappelijke artikelen en een internationale hands-on workshop. Het project A21 is nu al succesvol in agendering van klimaatadaptatie vanuit het kansenperspectief richting de land- en tuinbouwsector, mede onderbouwd met KvR expertise. Het projectteam wil na afloop van het BSIK project een aantal praktijk adaptatie pilots opstarten op basis van de uitkomsten.  

Hotspot Zuidplaspolder (A14) is in januari 2009 afgerond met een succesvolle eindbijeenkomst. Nergens in Nederland is tot nu toe het klimaat zo uitdrukkelijk in de planvorming meegenomen. De hotspotbenadering heeft dus laten zien dat het een uitstekende methode is om klimaatbestendigheid in de planvorming een belangrijke plek te geven. Minister Cramer zegde medio 2009 24 miljoen euro toe voor het in de praktijk brengen van innovatieve oplossingen voor bouwen in de Zuidplaspolder, die in samenwerking met Klimaat voor Ruimte tot stand zijn gebracht. Ook hotspot Groningen (A18) is eind 2009 afgerond met een drukbezochte en succesvolle slotbijeenkomst in het provinciehuis in Groningen. In het eindrapport staan aanbevelingen voor de provincie Groningen op het gebied van energie, natuur, landbouw en watervoorziening.

Achtergrond

Adaptatiestrategieën worden ontwikkeld op verschillende schalen: internationaal (grensoverschrijdend), nationaal en regionaal. De ontwikkelde strategieën zullen op hun robuustheid worden geëvalueerd onder aanname van verschillende klimaatscenario’s, die binnen het thema klimaatscenario’s worden gegenereerd. De vergelijkende analyse tussen verschillende (intersectorale) adaptatiestrategieën zal worden gemaakt in het thema Integratie. 

Adaptatie Projecten

• A01 - Biodiversiteit in een veranderende wereld: voorspellingen van vegetatiedynamiek
• A02 - Adaptatie van de Ecologische Hoofd Structuur (EHS)
• A06 - Klimaat gerelateerde veranderingen van het NCP-ecosysteem en consequenties voor toekomstige ruimtelijke planning
• A07 - Aanpassing aan weersextremen in grensoverschrijdende stroomgebieden
• A08 - Gevolgen van klimaatverandering voor de transportsector
• A09 - Financiële arrangementen voor rampschade bij klimaatverandering
• A10a - Definitiestudie Hotspots
• A10b - Proeftuinen project (Hotspots)
• A11 - Routeplanner 2010-2050
• A12 - Definitiestudie Landbouw
• A13 - Aandacht voor Veiligheid: definitiefase
• A14 - Hotspot Zuidplaspolder
• A16 - Hotspot Tilburg
• A17 - Dialoogproject Klimaat in de stad
• A18 - Hotspot Groningen
• A19 - Het bepalen van de adaptatieve capaciteit van de landbouw in Nederland voor de effecten van klimaatverandering onder verschillende markt en beleidscenario’s
• A20 - Aandacht voor Veiligheid II
• A21 - Klimaat en Landbouw in Noord-Nederland
• A22 - Hotspot Rijnenburg

Bekijk het overzicht met projecten voor een gedetailleerde beschrijving en de bijbehorende publicaties.